Kariera Nikodema Dyzmy - Część VI
Nikodem i Krzepicki przygotowują intrygę przeciw Leonowi Kunickiemu. Chcą usunąć go z Koborowa, aby Dyzma zdobył majątek i mógł związać się z Niną. Do sprawy wciągają komisarza policji, wykorzystując dawne przestępstwo Kunickiego.

Rok produkcji: 1980
Serial: Kariera Nikodema Dyzmy · Odcinek 6
Kariera Nikodema Dyzmy — Część VI
Dyzma zaczyna decydować o losach innych
Wcześniejsze przygody Nikodema mogły sprawiać wrażenie, że jest przede wszystkim człowiekiem szczęśliwego przypadku. W szóstej części wyraźniej ujawnia się jego bezlitosny pragmatyzm. Wspólnie ze sprytnym sekretarzem Zygmuntem Krzepickim postanawia usunąć z drogi Leona Kunickiego, którego majątek i pozycja stoją na przeszkodzie planom Dyzmy wobec Niny Ponimirskiej.
Kluczem do intrygi jest historia wejścia Kunickiego w posiadanie majątku żony. Nikodem zna już jej szczegóły dzięki rozmowom z Żorżem Ponimirskim. Teraz informacje, które wcześniej traktował jako ciekawostkę, nabierają bardzo praktycznej wartości. Nie zamierza zadowolić się posadą prezesa ani opinią wpływowego człowieka — pragnie również władzy nad Koborowem i związku z Niną.
Komisarz, protekcja i stara afera
Do działań Dyzmy i Krzepickiego zostaje wciągnięty komisarz policji, który liczy na poparcie potężnego prezesa. Mechanizm jest prosty i niepokojący: urzędnik państwowy traktuje znajomość z wpływowym człowiekiem jako szansę na własną karierę. Wkrótce Kunicki zostaje aresztowany w związku z dawną aferą. Materiał przeciwko niemu jest na tyle mocny, że trudno mu znaleźć wyjście z kłopotów.
Komisarz proponuje warunki: Kunicki może odzyskać wolność, jeśli zrezygnuje z praw do majątku Niny i opuści kraj. Za formalną procedurą kryje się zatem gra interesów osób, które wykorzystują aparat państwa do prywatnych celów. Dyzma nie jest już tylko biernym beneficjentem absurdu systemu; sam potrafi używać go przeciwko innym.
Ten odcinek należy do najbardziej gorzkich w całym serialu. Satyra coraz mniej polega na omyłkowym awansie, a coraz bardziej na pokazaniu, jak zaufanie do pozornych autorytetów może zamienić się w realną przemoc instytucjonalną. Krzepicki, dysponujący wiedzą i chłodną oceną sytuacji, staje się przy tym niezbędnym partnerem Nikodema.
Metryka: Polska, 1980; odcinek 6 z 7, barwny serial kostiumowy i satyra obyczajowa; ok. 45–60 minut. Reżyseria: Jan Rybkowski, Marek Nowicki. Główna rola: Roman Wilhelmi. Muzyka: Piotr Marczewski.