Tajemnica szyfru Marabuta
Kajetan Chrumps i kot Makawity tropią zaginięcie reżysera Glusia oraz podstępnego kameleona Super, który może wcielić się w każdego. Niezwykły polski serial detektywistyczny dla dzieci Macieja Wojtyszki, 10 odcinków z lat 1976–1979.

Odcinki
Tajemnica szyfru Marabuta — detektywistyczna zagadka w krainie Bromby
Co zrobić, kiedy znika reżyser filmowy, świadkowie mówią o wielkim orle, a wśród przyjaciół zaczynają dziać się rzeczy tak dziwne, że nikomu nie można już do końca zaufać? Na ratunek ruszają dwaj detektywi: rezolutny pies Kajetan Chrumps oraz jego przyjaciel i pomocnik, kot Makawity. Początkowo próbują wyjaśnić zaginięcie reżysera Glusia, ale sprawa szybko zamienia się w znacznie większą intrygę. Na scenę wkracza bowiem przebiegły kameleon Super, zdolny przybierać wygląd innych postaci i skłócać mieszkańców ich bajkowego świata.
Wśród bohaterów są także skrupulatna miernicza Bromba, zakochani Malwinka i poeta Fikander, bibliotekarz Puciek, tajemniczy Tarapat oraz rozmaite osobliwe stworzenia. W świecie, w którym nawet wrogowie potrafią zmienić twarz, odkrycie prawdy wymaga czegoś więcej niż zwykłego policyjnego przesłuchania. Finał zagadki wiąże się z tytułowym szyfrem Marabuta — sekretem pozwalającym obezwładnić groźnego kameleona.
Niecodzienna dobranocka
„Tajemnica szyfru Marabuta” jest czymś więcej niż zbiorem niezależnych animowanych przygód. Dziesięć krótkich odcinków opowiada jedną ciągłą historię: zniknięcie Glusia, pojawienie się orła Tarapata, coraz śmielsze intrygi Super i próbę rozwiązania zagadki przez Kajetana. Oglądanie we właściwej kolejności ma znaczenie, bo wiele żartów, podejrzeń i niespodziewanych zwrotów rozwija się z odcinka na odcinek.
To szczególny rodzaj humoru dla młodych widzów: zabawa konwencją kryminału, dowcip językowy i pogodny absurd. Śledczy mają poważne miny, ale ich świat nieustannie przeczy prawom klasycznej opowieści detektywistycznej. Groźny przeciwnik zmienia wygląd, podejrzani kłócą się o drobiazgi, a bohaterowie próbują zachować rozsądek w sytuacjach, w których rozsądek okazuje się bezradny. Dzięki temu serial może bawić również dorosłych, którzy pamiętają Brombę i jej znajomych z dzieciństwa.
Maciej Wojtyszko i jego autorski świat
Serial zrealizowało Studio Miniatur Filmowych w latach 1976–1979, na podstawie książki o tym samym tytule autorstwa Macieja Wojtyszki. Wojtyszko był zarazem scenarzystą i reżyserem, a charakterystyczną oprawę plastyczną opracowała Grażyna Dłużniewska. Muzykę skomponował Lech Brański. Bohaterowie wywodzą się z wyjątkowego, autorskiego świata pełnego zwierzęcych i fantastycznych postaci, niepodobnego do typowych filmów o zwierzętach.
Dużą zaletą są głosy aktorów. Jerzy Bończak wciela się w Kajetana Chrumpsa, Piotr Loretz w kota Makawitego, Anna Łopatowska w Brombę, a Krzysztof Majchrzak w reżysera Glusia. Marek Siudym użyczył głosu zarówno bibliotekarzowi Puckowi, jak i kameleonowi Super; Barbara Winiarska zagrała Malwinkę, Maciej Staniewicz Fikandra, a Irena Kwiatkowska ciotkę Molestę. Narratorem jest Wieńczysław Gliński.
Serial i film pełnometrażowy to nie to samo
Oprócz serialu istnieje również pełnometrażowa wersja filmowa, zmontowana w 1979 roku z materiałów animowanych wykorzystanych w serialu. Dlatego podczas wyszukiwania można natknąć się na dwa rodzaje nagrań: dziesięć osobnych epizodów oraz jeden dłuższy film. Ta kolekcja przedstawia oryginalną serię dziesięcioodcinkową.
Informacje produkcyjne
- Kraj: Polska
- Produkcja: 1976–1979
- Odcinki: 10, zwykle po około 8–10 minut
- Reżyseria, scenariusz i pierwowzór literacki: Maciej Wojtyszko
- Opracowanie plastyczne: Grażyna Dłużniewska
- Muzyka: Lech Brański
- Studio: Studio Miniatur Filmowych
- Forma: barwny serial rysunkowy dla dzieci, komedia kryminalna, przygodowy
- Kolejność oglądania: od odcinka 1 do 10