Jak rozpętałem drugą wojnę światową - Jak rozpętałem drugą wojnę światową - Część 2: Za bronią
Uratowany z morza Franek Dolas trafia do Legii Cudzoziemskiej, gdzie przypadkiem zostaje kucharzem. Jego talent do improwizacji prowadzi do buntu żołnierzy, służby u Brytyjczyków i kolejnych tarapatów w Afryce.

Rok produkcji: 1969
„Jak rozpętałem drugą wojnę światową”, część 2: „Za bronią”
Od rozbitka do kucharza Legii Cudzoziemskiej
Gdy kuter z Frankiem Dolasem zostaje zatopiony, wydaje się, że przygody pechowego szeregowca dobiegły końca. Los ma jednak wobec niego znacznie bardziej skomplikowane zamiary. Francuscy żołnierze ratują rozbitków, a Dolas wkrótce znajduje się w Legii Cudzoziemskiej. Trafia do fortu na pograniczu Syrii, daleko od Polski i daleko od armii, w której rozpoczynał wojnę. Zmieniają się języki, mundury i dowódcy, ale Franek pozostaje sobą: człowiekiem, który zawsze znajdzie sposób, by z pozornie beznadziejnej sytuacji zrobić jeszcze większe zamieszanie.
Służba w odległym garnizonie jest monotonna, a jadłospis skandalicznie ubogi. Przez przypadek Franek zostaje kucharzem. W spiżarni prawie nic nie ma, lecz zaradny Dolas szybko odkrywa nieoczekiwane źródło żywności: ogrywa w trzy karty miejscowych handlarzy, zdobywając zaopatrzenie. Jego kuchnia zyskuje wielką popularność wśród legionistów. Kiedy surowy dowódca postanawia ukarać bohatera, żołnierze protestują i opuszczają fort. Kucharskie sukcesy jednego Polaka wywołują coś na kształt wojskowego buntu.
Nigdzie nie jest u siebie
Na skutek kolejnych wydarzeń i politycznych zmian legioniści opowiadają się po stronie Wolnych Francuzów, do czego przyczynia się apel generała Charles’a de Gaulle’a. Franek trafia następnie w ręce Brytyjczyków. Zamiast oczekiwanego przyjęcia jak sprzymierzeniec znów spotyka go traktowanie jak jeńca. Każda armia wydaje się posiadać inne przepisy, ale żadna nie potrafi poradzić sobie z jego zdolnością do niezamierzonego wprowadzania chaosu.
Gdy brytyjskie pozycje atakują Włosi, otwiera się kolejna okazja do wymknięcia się spod straży. Dolas wykorzystuje zamieszanie, przebiera się za sanitariusza i dołącza do transportu rannych. To chwilowy ratunek, lecz zarazem wejście w nowy epizod wojennej wędrówki, który poprowadzi go w kierunku Włoch.
Wojna widziana z kuchni i spod namiotu
Druga część „Jak rozpętałem drugą wojnę światową” pokazuje wojnę z perspektywy człowieka, który nieustannie pragnie walczyć, lecz najczęściej musi przede wszystkim znaleźć schronienie, coś do jedzenia i sposób wyjścia z niewoli. Franek zdobywa uznanie jako kucharz, nie jako wybitny strateg. W komedii Chmielewskiego to właśnie żołnierska codzienność obnaża absurdy różnych armii – od niewydolnego zaopatrzenia po ślepą wiarę w rozkazy.
Sceneria Bliskiego Wschodu i Afryki dodaje opowieści podróżniczego rozmachu. W polskim kinie epoki PRL taka zmiana kontynentów była rzadkością, a Marian Kociniak wykorzystuje okazję do stworzenia serii pełnych temperamentu scen z przełożonymi i towarzyszami broni.
Film: „Jak rozpętałem drugą wojnę światową”, część II – „Za bronią”. Produkcja: 1969; premiera kinowa całości: 2 kwietnia 1970. Długość katalogowa: ok. 72 min. Reżyseria i scenariusz: Tadeusz Chmielewski. Zdjęcia: Jerzy Stawicki. Muzyka: Jerzy Matuszkiewicz. Oryginalna wersja czarno-biała, później także koloryzowana.
Oglądanie i źródła
- 35mm.online – część 2, „Za bronią” – karta filmu i materiał wideo w katalogu cyfrowym.
- Studio Filmowe Kadr – pełne streszczenia trzech części
- Filmweb – obsada, informacje i data premiery
Dostępność filmu na platformach zależy od praw licencyjnych i regionu.